Gembarzewski Paweł (1731–1796), syn Jacka, miecznika ostrzesz., i Apolonii z Gasparskich. Ur. w Łaszczowie, miecznik ostrzesz., sędzia gr. buski; gospodarny i śmiały patriota; dziedzic miasta Łaszczowa z przyległościami; komisarz z sejmu 1768 r., członek Stanów Galic.; po burzliwej młodości (zajazd Rączyna Baranowskich, zwada z Karolem ks. Radziwiłłem itd.), stał się popularny wśród szlachty, a okoliczni współobywatele chcieli po śmierci króla Augusta III okrzyknąć go królem. W r. 1784 uwięziony przez Austriaków i pozbawiony urzędów za zdradę stanu: za »niesłychane występki swoje i swoich poddanych« przeciw cesarstwu. Usynowiony przezeń bratanek Tomasz, syn Jana, łowczego nurskiego, i Eleonory z Wydżgów (* 1776 † 1845 w Warszawie), był słynnym niegdyś procesowiczem w dziesiątkach spraw, z których szczególniej znany proces z ks. Marią Carignan, matką Karola Alberta, króla Sardynii, wygrał w najw. inst. w r. 1835. Pretensje swoje cedował Michałowi Gembarzewskiemu, dziedzicowi Łubienicy, znanemu też z procesów, wiedzionych przez tę rodzinę nieraz i przeszło 100 lat (proces o spadek po Błażeju Krasińskim, staroście przasn., trwał od 1752–1888 r.).

Akta w Arch. Gł. i Arch. Ziems. lwows., Bibl. Ord. Kras.; Wyroki Tryb. Lubels. w Arch. Gł.; Pamiętn. Moryczowej, rkp. w Bibl. Ord. Krasińskich; Akta Stanów Galic. we Lwowie; Estr.; »Bibl. r. Prawn.« Suligowskiego. Na tle procesu z Krasińskimi zupełnie fałszywa opowieść Bodzantowicza-Suffczyńskiego.

Stefan Pomarański